PatentVista.nl

Wat is Innovatie?

Wat is innovatie?

Er zijn veel definities van innovatie. Binnen deze site over octrooien en octrooi-informatie hanteren we innovatie als vernieuwing van technologieën en processen. Heel beperkt maar hier voldoende. Meer aspecten bij de Innovatie-site.



productinnovatie

Concurrentie tussen aanbieders van vergelijkbare producten is gebaseerd op de kwaliteit en de gebruiksmogelijkheden van de aangeboden producten. Uiteraard speelt ook de aanbiedingsprijs een rol.

Wil een producent zijn concurrentie voor blijven dan zal hij zijn product(en) moeten blijven verbeteren. Eén mogelijkheid is om kleine aanpassingen aan te brengen. Een andere mogelijkheid is om gericht aan productvernieuwing te doen, door te innoveren.

Wat is dat dan, innoveren?

Innoveren wil niets anders zeggen dan 'vernieuwen'. De manier waarop de vernieuwing vorm krijgt kan wel verschillen. Wordt een nieuwe technologie toegepast in een bestaand product dan heet het productinnovatie. Dat is ook zo wanneer er een geheel nieuw product ontstaat uit een nieuwe toepassing van een bestaand productconcept.

Denk bij toepassing van een nieuwe technologie aan de ontwikkeling van de klapschaats. De nieuwe technologie - het vervangen van de vaste verbinding van het ijzer met de schaatschoen door een scharnierende en verende bevestiging, leverde een schaats op die weliswaar schaats bleef maar wel met een heel innovatief element erin.

In de elektronica zijn talloze voorbeelden te vinden van het ontstaan van nieuwe producten die gebruik maken van bestaande productconcepten. Fotocamera's, videorecorders en opnameapparatuur zijn alle drie terug te vinden in smartphones. De bestaande productconcepten hebben geleid tot de smartphone zoals we die nu kennen. Een kleine handzame computer waarmee je toevallig ook nog kunt opbellen.

procesinnovatie

Een fabrikant maakt gebruik van een vaste volgorde van bewerking van grondstof tot zijn eindproduct. Hierbij geldt dat de meest efficiënte productiewijze (lees meest winstgevende) het productieproces stuurt. Een vernieuwing van het productieproces die leidt tot een procesverbetering of hogere efficiëntie noemt men procesinnovatie. Het gaat hier dus om het aanpassen van een bestaand productieproces.

Er is ook sprake van procesinnovatie wanneer bestaande producten door toepassing van andere grondstoffen en een aangepast productieproces, worden gemaakt. Mooi voorbeeld hiervan is de 3D-printer. Bijvoorbeeld brilmonturen die voorheen gegoten werden of ontstonden door kunststof extrusie, kunnen nu door een 3D-printer eenvoudigweg integraal geprint worden.

is dat alles?

Ja en neen! Innovatie is natuurlijk vernieuwend maar het is veel meer dan dat. Effectieve innovatie moet tot iets leiden, tot een succesvolle en nuttige (product- of proces)toepassing die ook met evenveel succes in de markt gezet kan worden. Maatschappelijk gezien moet er ruimte zijn voor innovatie. Aan de ene kant moet er voldoende kennis en geld zijn om effectief te innoveren. Aan de andere kant moet de maatschappij ook bereid en in staat zijn innovatie te consumeren. Vernieuwen om het vernieuwen alleen is doelloos en dus ook zinloos.

Octrooien en octrooi-informatie kunnen een belangrijke rol spelen bij innovatie.

Innovatie en uitvinding?

Vaak worden innovatie en uitvinding door elkaar gehaald of aan elkaar gelijk gesteld. Begrijpelijk want een uitvinding is iets nieuws en een innovatie ook.

Het verschil is dit. Een uitvinding is nieuw omdat het iets is dat voorheen helemaal niet bestond. Het is dus echt helemaal nieuw! Een innovatie is vernieuwend omdat het op een vernieuwende manier gebruik maakt van een technologie of productiewijze. Het kan dus heel goed zo zijn dat de technologie al bestond maar alleen de toepassing ervan vernieuwend is. Om het beeld compleet te maken. Ook een innovatie kan zo nieuw zijn dat het een uitvinding is. En dan is deze innovatie dus weer wel gelijk aan een uitvinding!



innovatie en octrooi

Wanneer het resultaat van een innovatietraject een uitvinding is, dus iets geheel nieuws is, kan het zinvol zijn de innovatie te beschermen met een octrooi. Zoals beschreven bij eisen voor octrooieerbaarheid moet de innovatie dan aan strikte nieuwheidseisen voldoen.

octrooi en innovatie

De octrooiliteratuur is voor iedereen vrij toegankelijk en doorzoekbaar. Vaak gebruiken bedrijven de octrooiliteratuur om te zoeken naar ideeën die in hun innovatieproces van pas zouden kunnen komen. Immers iedere octrooiaanvraag geeft een beschrijving van de uitvinding waarvoor het octrooi werd aangevraagd met illustraties en al. Daarnaast moet de octrooipublicatie voldoende duidelijk zijn voor iemand die bekend is met het technologiegebied waarbinnen de octrooiaanvraag valt. Zo kan de octrooiliteratuur dus goed behulpzaam zijn bij de eerste fasen van het innovatietraject, bij het opdoen van nieuwe ideeën.

Dit heet ook wel de fase van ideegeneratie.

creativiteit en innovatie

Ideegeneratie vanuit de octrooiliteratuur is een van de manieren om tot ideeën voor innovatie te komen. Maar er bestaan meer mogelijkheden. Gespecialiseerde bureaus vormen teams van deskundigen en geïnteresseerde leken die tezamen een creativiteitssessie opzetten.

Hoe werkt dat precies?

Echt vernieuwende innovatie is meestal het resultaat van durven om 'buiten de lijntjes' te kleuren. Creativiteitssessies zijn daar op gericht. Binnen zo'n sessie, ook wel brainstormgenoemd, wordt een doel gesteld en de groepsleden dragen zo veel mogelijk ideeën aan om dat doel te bereiken. Daarbij geldt de regel dat niets verkeerd is; ieder idee wordt genoteerd. Alleen dan kunnen ook op het oog zinloze of noem het 'rare' plannen die aandacht krijgen die ze nodig hebben om tot innovatie te kunnen leiden. Creativiteit krijgt dus de vrije loop en heeft voorrang op alle beperkende opmerkingen.

De filosofie achter deze werkwijze is dat er eerst zo veel mogelijk ideeën worden verzameld die in een latere fase op bruikbaarheid worden getoetst. Het proces bestaat dan uit een divergerende fase en vervolgens uit een convergerende fase, dus eerst heel breed en daarna versmallend.

studies creativiteit en innovatie

Sinds het begin van de 80-er jaren zijn er diverse universiteiten geweest, eerst in de VS, die curriculae hebben opgezet om creativiteit en innovatie als studie aan te bieden. In Nederland is vanuit TNO en de TU-Delft het belang van creativiteit en innovatie voor de economische ontwikkeling onderkend en als studieobject gesteund. Daarnaast zijn er initiatieven ontplooid binnen de overheid om innovatie te stimuleren, ook fiscaal.

Innovation Scoreboard

De Europese Commissie publiceert jaarlijks een scorebord dat de innovativiteit van EU-landen weergeeft. Hierbij maakt het scorebord gebruik van 25 indicatoren waaronder ook het aantal aangevraagde octrooien via de PCT-route. Het volledige interactieve rapport is te lezen op de pagina Growth van de EU. Voor alle landen van de EU plus een aantal niet-EU landen zijn de data in grafieken weergegeven.

Nederland is in 2016 aangewezen als 'innovatieleider'. Dat wil zeggen dat Nederland op de 25 indicatoren voor innovatie boven het EU-gemiddelde scoort. Een van die indicatoren is het aantal internationale octrooiaanvragen. Ook daarop scoort Nederland boven het EU-gemiddelde.

innovatie indicatoren

De 25 indicatoren zijn verdeeld over 8 hoofdgebieden waarbinnen subgebieden aangewezen zijn. De hoofdgebieden en hun onderverdelingen zijn in onderstaande tabel weergegeven. De gegevens zijn ontleend aan de rapportage over de European Innovation Scoreboard 2016.

Innovatie Indicatoren
Human Resources
  • aantal promovendi
  • aantal mensen met voltooid hoger onderwijs
  • aantal mensen met voltooid middelbaar onderwijs
Onderzoeksprestaties
  • aantal internationale wetenschappelijke co-publicaties
  • aantal geciteerde publicaties in top 10%
  • aantal promovendi van buiten de EU
Financiering en Ondersteuning
  • publiek gefinancierde R&D
  • venture capital
Bedrijfsinvesteringen
  • privaat gefinancierde R&D
  • innovatie niet gefinancierd vanuit R&D-budgetten
Samenwerkingsverbanden ondernemingen
  • zelfstandig innoverend MKB
  • samenwerkend innoverend MKB
  • publiek-private samenwerking
Intellectueel Eigendom
  • aantal aangevraagde PCT's
  • aantal aangevraagde PCT's in maatschappelijke challenges
  • aantal gedeponeerde handelsmerken
  • aantal geregistreerde designs
Innovatieve bedrijven
  • aantal MKB met product- of procesinnovaties
  • aantal MKB met marketing- of organisatorische innovaties
  • snel groeiende bedrijven in innovatieve sectoren
Economische resultaten
  • werkgelegenheid in kennis intensieve sectoren
  • export van medium en hightech producten
  • export van kennis intensieve producten
  • verkoop van innovatieve producten
  • licentie- en octrooi-opbrengsten vanuit het buitenland

©2006-2017 Patentvista.nl